Lễ hội cầu ngư là dịp để hàng ngàn ngư dân của xã Ngư Lộc cũng như các xã ven biển của huyện Hậu Lộc cầu cho mưa thuận, gió hòa, trời yên biển lặng. Đây cũng là dịp để ngư dân bày tỏ lòng thành kính với các vị thần biển, thể hiện quyết tâm vươn khơi bám biển, giữ vững ngư trường, góp phần giữ gìn chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Xuất phát từ Lễ hội Cầu mát truyền thống của cư dân làng Diêm phố vào thời Hậu Lê, Lễ hội Cầu ngư là một sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng đặc sắc được hình thành từ rất sớm trong cộng đồng cư dân làng biển Diêm Phố (xã Ngư Lộc ngày nay). Trải qua nhiều thế kỷ, những nét văn hóa độc đáo của Lễ hội Cầu ngư xã Ngư Lộc đã trở thành tâm thức sâu đậm trong người dân, được toàn thể cộng đồng thực hành và bảo vệ. Tháng 9/2017, Lễ hội Cầu ngư được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia